Kontakt

 

Deja-Art tel. 601925078

+48 223718716
+48 601925078

Wyślij wiadomość

Formularz kontaktowy

Newsletter

Podaj swój adres e-mail, jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach i promocjach.

Opinie o DESOFT Deja Włodzimierz Maciej na honeste.pl

 

Poprawianie kamieni jubilerskich

Kamienie szlachetne są poprawiane (traktowane) od wielu lat. O sposobach ich ulepszania pisał już Pliniusz Starszy w swojej "Historii naturalnej" na początku I wieku n.e. Wiele z tych metod stosuje się do dziś. Niektóre ulepszenia są trwałe i właściwie niewykrywalne. Inne powodują duże zmiany w kamieniu.

Metody pasywne nie zmieniają struktury kamienia (np. barwienie, olejowanie, wypełnianie czy impregnacja), natomiast metody aktywne powodują trwałe i nieodwracalne zmiany w kamieniu (np. napromieniowanie czy ogrzewanie).

Poprzez traktowanie kamieni można poprawić ich barwę, przezroczystość, spoistość, stopień krystaliczności lub zamaskować albo usunąć naturalne niedoskonałości, np. rysy, pęknięcia, inkluzje, ubytki.

Kamienie poprawiane są nadal naturalne, ale w wyniku ulepszenia stają się jeszcze piękniejsze. 

Poniżej zamieszczamy opis typowych, najczęściej stosowanych sposobów ulepszania kamieni jubilerskich.


 




Ogrzewanie (ang. heating)

Ogrzewanie jest najczęściej stosowanym sposobem ulepszania kamieni jubilerskich. Wysoka temperatura może przyciemnić, rozjaśnić lub całkowicie zmienić kolor kamienia. Może poprawić jego czystość i przejrzystość. Proces ogrzewania jest nieodwracalny, a efekt trwały. Fakt, że kamień został ulepszony przez ogrzewanie może być stwierdzony tylko przez doświadczonego eksperta w warunkach laboratoryjnych.

Kamienie rutynowo poddawane obróbce cieplnej:

  • tanzanit,
  • cytryn,
  • różowy topaz,
  • akwamaryn,
  • apatyt,
  • rubin,
  • szafir.


 




Olejowanie (ang. oiling)

Stosowane zwykle dla szmaragdów, ale nie każdy szmaragd jest poprawiany (okazy nietknięte osiągają astronomiczne ceny).
Szmaragdy po wydobyciu umieszczane są w pojemnikach z olejem, zwykle bezbarwnym. Później ten olej używany jest w szlifierkach jubilerskich. W trakcie szlifowania wnika w szczeliny na powierzchni kamienia i wypełnia je, przez co stają się niewidoczne gołym okiem. Po wypolerowaniu jeszcze raz wtłacza się olej pod ciśnieniem aby uzyskać idealną powierzchnię.
Czyszczenie olejowanych szmaragdów parą lub w myjcie ultradźwiękowej może spowodować wypłukanie oleju i pojawienie się widocznych inkluzji. Taki kamień należy poddać ponownemu olejowaniu.

Czasem stosuje się olej barwiony, aby poprawić kolor kamienia niskiej jakości, ale jest to sposób raczej nie stosowany przez renomowanych szlifierzy i jest uznany za niedopuszczalny.

Do wypełniania pęknięć stosuje się też żywice syntetyczne. Są one bardziej trwałe, ale również uznawane za niedopuszczalne.


 



 

Napromieniowanie (ang. irradiation)

Czasem naświetlanie poprzedzane jest ogrzewaniem, aby uzyskać lepszy lub nowy kolor kamienia. Przykładem jest niebieski topaz, który rzadko występuje w naturalnie i ma blady kolor. Przez napromieniowanie uzyskuje się bardziej intensywny kolor, w odcieniach niespotykanych w naturze.

Różowe turmaliny po napromieniowaniu zmieniają kolor z różowego na czerwony i są nie do odróżnienia od naturalnych czerwonych.

Bezbarwne diamenty po napromieniowaniu i ogrzewaniu zmieniają kolory na intensywne zielenie, żółcie, błękity, brązy i róże. Te kamienie są dość powszechne i tańsze niż naturalnie kolorowe o porównywalnej jasności koloru, przejrzystości i rozmiarze.

Perły hodowlane mogą być napromieniowywane aby uzyskać kolory szare lub niebieskie, ale bardziej powszechne jest ich barwienie.


 



 

Barwienie (ang. dyeing)

Bez barwienia byłoby bardzo mało lub nie byłoby w ogóle czarnych onyksów, chociaż naturalny czarny chalcedon znaleziono podobno w Namibii i Iranie.
Chalcedon, bardziej znany jako agat, jest często barwiony na kolor niebieski, zielony lub pomarańczowy i wykorzystywany do rzeźbienia figurek lub koralików. Jest to dopuszczalne i nikomu nie przeszkadza, że wyroby z agatu mogą być "nienaturalne".

Japońskie perły Akoya, które mogą osiągać średnice do 10 mm , hodowane są tylko w kilku wybranych kolorach. Jeśli są ciemnoszare, niebieskawe , fioletowe, prawie czarne lub intensywnie brązowe, można założyć, że są barwione. Aby zaspokoić zapotrzebowanie na perły z akcentami różowymi, nadaje się im różowy odcień. Wskazuje na to większe stężenie barwnika wokół otworów. Z kolei, perły hodowlane South Sea, które są na ogół większe niż japońskie, mogą rosnąć naturalnie w różnych kolorach, ponieważ są hodowane w różnych małżach.

Dobrym przykładem naturalnie czarnych pereł są perły Tahitańskie.

Perły w naturalnym kolorze osiągają znacznie wyższą cenę niż barwione.

Farbowanie chalcedonu i pereł jest powszechne, trwałe i akceptowane. Kolory te nie występują w przyrodzie, więc nie ma tutaj oszustwa. Barwienie innych kamieni takich, jak jadeit, lapis lazuli, turkus, koral, rubin, szmaragd i szafir jest  już mniej akceptowalne, zwłaszcza gdy stosuje się je, aby ukryć słabą jakość kamienia. 

Barwione lapis lazuli można łatwo wykryć przez pocieranie go kawałkiem bawełny nasączonej acetonem (np. zmywaczem do paznokci). Jeśli jest sztucznie barwione, ściereczka zabarwi się na niebiesko. Barwione lapis lazuli mogą również farbować na niebiesko skórę lub ubranie.

Barwione jadeity mogą być trudne do wykrycia, więc należy być ostrożnym, jeżeli cena jest "okazyjna". Do wykrycia barwionego jadeitu może być przydatne niedrogie narzędzie zwane filtrem Chelsea, uzupełnione filtrem szmaragdowym, ale jeżeli do poprawienia kamienia został użyty polimer wykrycie go jest możliwe tylko przy użyciu spektrografu.

Korale również mogą być barwione. Podejrzane są korale, który mają bardzo intensywny kolor w połączeniu z niską ceną.


 



 

Impregnacja i stabilizacja

Impregnację i stabilizację stosuje się głównie dla turkusu. Impregnacja jest to wtłoczenie wosku lub parafiny w porowaty materiał. Stabilizacja jest to wprowadzenie środka wiążącego, przeważnie z tworzywa sztucznego, do porowatego materiału. Spośród tych dwóch procesów stabilizacja jest bardziej trwała.

Impregnowane kamienie muszą być trzymane z dala od źródeł ciepła, żeby wosk nie wyciekł. Niektóre kamienie mają woskowaną powierzchnię w celu zwiększenia połysku, lecz nie jest to częsta praktyka. Plusem dla stabilizowanego turkusu, jest to, że nie wchłania olejów i nie traci koloru, tak jak turkusy niepoprawiane.

Opal może być stabilizowany tworzywem sztucznym w celu ukrycia pęknięć, ale takie ulepszenie jest niedopuszczalne.


 



 

Wybielanie (ang. bleaching)

Wybielanie stosuje się dla materiałów organicznych, takich jak kość słoniowa, koral i perły hodowlane. Proces ten rozjaśnia kolor, jest trwały i niewykrywalny. Nie ma wpływu na cenę.

 
 


 

Powlekanie

Powlekanie jest procesem stosowanym od ponad 200 lat, polegającym na nakładaniu lakieru lub błony określonego typu w celu poprawy wyglądu kamienia. Przykładem jest mystic topaz, który powstaje w wyniku nałożenie powłoki wynalezionej przez Azoting Coating Technologies. Firma produkuje obecnie powłoki we wszystkich kolorach. Ostatnie doniesienia wskazują, że również tanzanity pokrywa się w laboratoriach odpowiednimi powłokami w celu poprawy nasycenia koloru.

Opale mogą mieć czarną powłokę na spodzie, aby zintensyfikować grę kolorów lub dać wygląd czarnego opalu. Może to być zwykła warstwa czarnego lakieru lub czarny onyks przyklejony do cienkiej warstwy opalu.


 


 
 

Dyfuzja (ang. diffusion)

Dyfuzja pierwotnie była stosowana dla szafirów. Beryl poddawano działaniu wysokiej temperatury, żeby mógł spenetrować kamień. Zabieg ten poprawiał kolor tylko na powierzchni kamienia, dlatego zwany jest dyfuzją powierzchniową. Takie ulepszenie jest łatwo wykrywalne pod szkłem powiększającym.
W ostatnim dziesięcioleciu nastąpił znaczny postęp w tej metodzie. Okazało się, że jeżeli korund ogrzewa się w bardzo wysokiej temperaturze przez długi okres, dyfuzja działa na cały kamień. Można w ten sposób poprawić kolor, zmienić go lub stworzyć efekt gwiazdy (asteryzm).


 


 
 

Wypełnienie (ang.filling)

Wypełnienie jest stosowane dla kamieni szlachetnych z ubytkami lub pęknięciami. Używa się do tego m.in. szkła lub tworzyw sztucznych. W ten sposób poprawia się np. rubiny.
Takie ulepszenie może być wykryte pod szkłem powiększającym. W powiększeniu widać różnice w połysku powierzchni kamienia lub rozszczepienie światła w szczelinach po oświetleniu kamienia na ciemnym tle.


 



 

Wypełnianie diamentów (ang. infilling diamonds)

Diamenty z inkluzjami czasami są wypełniane szkłem aby wydawały się czystsze. Wypełniacz może być uszkodzany przez ciepło albo w myjkach ultradźwiękowych. Wypełnienie nie likwiduje inkluzji, powoduje tylko, że są mniej widoczne.
Jeśli spojrzy się na wypełniony diament z bliska i obróci go pod światło, powinno się dostrzec niebieskawy błysk.


 



Laser


Poprawianie laserem jest czasami stosowane dla diamentów. W kamieniu wierci się bardzo małe otwory w celu zapewnienia dostępu do inkluzji, która umniejszają piękno kamienia. Następnie inkluzje są wypalane laserem. Nawiercone otwory widoczne są w powiększeniu pod odpowiednim kątem.

Diamenty poprawiane w ten sposób powinny być sklasyfikowany jako nieco niedoskonałe lub niedoskonałe, niezależnie od poprawy pozornej przejrzystości i powinny być odpowiednio wycenione.


 



 

Kamienie szlachetne, których się nie ulepsza

Istnieją kamienie, których się nie poprawia. Należą do nich m.in.: granat, oliwin, iolit, spinel, odmiany chrysoberylu, turmalin (z wyjątkiem odmiany Paraiba), malachit i hematyt. Należy jednak mieć na uwadze, że ciągle powstają nowe technologie obróbki kamieni szlachetnych i wykrycie ich może być utrudnione lub niemożliwe.


 




W przypadku kamieni jubilerskich ulepszonych ściśle określonymi metodami, zgodnie z wytycznymi CIBJO (Międzynarodowe Zrzeszenie Biżuterii, Wyrobów, Ozdób, Diamentów, Pereł i Kamieni), wymagane jest podanie takich informacji kupującemu. Wyjątkiem są kamienie, których barwa po ulepszeniu (ogrzewanie lub naświetlanie) jest porównywalna z barwą odmiany oraz agaty, onyks, karneol i sardonyks.




Powyższy tekst powstał w oparciu o artykuł Barbary Voltaire, gemmologa, geologa z ponad 35 letnim doświadczeniem, członka amerykańskiego Krajowego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Jubilerskich.

Sklep jest w trybie podglądu

Deja-Art płatności PayUDeja-Art płatności elektroniczne eCardDeja-Art płatności elektroniczne PayPal

Copyright © 2011-2014 Deja-Art

Click Shop | Hosting home.pl